Nieuw themanummer over bleekneusjes in Soest en Soesterberg

René van Hal en Jan de Mos

Van 1882 tot 1970 werden grote groepen kinderen als gevolg van armoede of gezondheidsproblemen naar vakantiekolonies gestuurd. Duizenden van die kinderen, ook wel bekend als 'bleekneusjes', kwamen in Soest of Soesterberg terecht. In een nieuw themanummer van de Historische Vereniging Soest/ Soesterberg wordt de geschiedenis van deze vakantiekoloniehuizen beschreven. 

Koloniehuis (Kindervakantiekolonie) Nieuweweg Trein 8.28 H.IJ.S.M.

Het themanummer werd gepresenteerd tijdens de Algemene Ledenvergadering van 21 april jongstleden. De publicatie, met als titel `Bleekneusjes', beschrijft de historie van de kindervakantiekoloniehuizen in Soest en Soesterberg. Daarmee is een traditie van onze vereniging in ere hersteld. In de 40 jaar dat de Historische Vereniging Soest/ Soesterberg bestaat zijn met enige regelmaat verschillende themanummers en zelfs boeken verschenen. Een overzicht ervan is terug te vinden op onze website www.hvsoest.nl.

Aansterken in een gezonde omgeving De benaming 'bleekneusjes' werd gebruikt in de periode 1883 tot 1970. De bleekneusjes waren kinderen die als gevolg van armoede, ondervoeding of gezondheidsproblemen tijdelijk in een kindervakantiekoloniehuis werden geplaatst. Het doel was om deze kinderen in een periode van 6 weken aan te laten sterken en geestelijk op krachten te laten komen in een gezonde omgeving. De kindervakantiekoloniehuizen bevonden zich vooral in de bossen en de duinen. In de Nederlandse bioscopen werd jarenlang gecollecteerd voor deze BIO-vakantieoorden.

In Soesterberg en later ook in Soest hebben in de periode van 1905 tot 1968 verschillende van deze huizen gestaan. Vele duizenden kinderen werden uitgezonden. Dat gebeurde door organisaties die in de grote steden als Utrecht, Den Haag en Amsterdam waren opgericht en eigen huizen in Soesterberg en Soest exploiteerden. De namen van die huizen leven nog in de herinneringen van inwoners in Soest en Soesterberg en bij de mensen die naar de huizen werden uitgezonden. Het gaat in onze gemeente om De Bloemheuvel, De Stompert (later Hemalie), Trein 8.28 van H.IJ.S.M. met De Nieuwe Weg en Vosseveld, en ten slotte Kinabu (Kinderen naar Buiten).

Rust, regelmaat en reinheid
In het door Jan de Mos en René van Hal geschreven themanummer gaan de beide schrijvers in op het klimaat in de verschillende huizen en de behandelmethodieken die werden gebruikt om de kinderen in een korte periode weer 'gezond' te krijgen. In het boekje komen ook de ervaringen van de kinderen zelf aan bod. Ervaringen die nog wel eens wisselend zijn en soms trauma's hebben opgeleverd bijvoorbeeld over het verplicht moeten eten van pap met een dikke vel of gebakken bloedworst.

----

Bleekneusjes' bestellen
Het themanummer 'Bleekneusjes' is te koop voor € 7,50. Leden van de HVS betalen slechts € 3,75. Het boekje is te bestellen via de site van de Historische Vereniging Soest/Soesterberg: www.hvsoest.nl.