OVER VEURSCHIMSELS EN HET TWEEDE GEZICHT

Uit Neerlands Volksleven, 1973
Auteur: E. Heupers

Eens op een keer kwaome ming moeder en ik deur de Birk. Wullie waore met het tentwaogentje naor Aomersfoort eweest en kwamme nogal laotachtug terug uut de stad. De Birk was toen nog een smalle weg, vol met kuule en gaote. Opeens sting 't peerd stil, wilde nie varder. 't Sting vlak veur 't huus van Jan van de Bremer stil. Hoe en wat ik ok dee, 't peerd sting waor 't sting. Moeder zei: Dat is een veurschimsel, een veurteken, binnekort starft hier iemaand in dit huus. Wullie heurden op 't zelfde moment 'n geluud of er een boerewaoge langs kwam rieje. Toen 't geluud weg was zette 't peerd gewoon an en 't gong bedaard varder, of er niks ebeurd was.
Maor binne veertien daoge stierf Jan van de Bremer in zien huus, waor 't peerd op die aovend stil bleef staon.
't Veurteke kwam uut en ik zie de liekstoet nog gaon over de weg. Op een boerewaoge met twee peerde er veur en op de hoeke van de kist zatte vier vrouwe in 't zwart. Op elke hoek één. Zo heurde 't toeng, zo was 't gebruuk hier in Soest bie de boere. Achter de waoge liepe eerst de manne, dan de vrouwe.  't Was een rieke begraofenis, maor ok een rieke boer. Maor ming moeder had 't goed ezien en eheurd. Toen 't peerd niet varder wilde, was dat al een veurteke. Er most iemand dood en dat was Jan van de Bremer.
Vrouw De B.... hier op de Bunt hield een harbaarg. Op een keer heurde ze dat er peerde om 't huus stappe, duudelijk. 't Was een veurteke van heur eige dood. Een week laoter was ze dood en begrave. Maor ze was betoverd, door een wijf, dat bie heur in de harbaarg was ewest. Uut 't kussen dat ze toeng leeg schudde, wiere alle veren verbrand en toeng kwam er 'n doodskisje uut, kopjes en schutteltjes. 't Was wel waor dat ze betoverd was, zeeje ze in de buurt. Heul vroeger woonde in Soest een man en die had het tweede gezicht. Z'n naom weet ik nie meer, maor 't was een Soesder. Ik was nog maor zo'n jongetje toeng het verteld wier. Die man kon 's nachts nie slaope, nie altied, maor soms. Wanneer hie visioene kreeg most hie er uut en midde in de nacht runde hie naor 't karkhof toe en most het hek opedoen. De andere dag sting het hek ope en dan wisten de pastoor en de minse in de buurt, dat er heul binnekort weer 'n begraofenis zou komme. Die man was d'r al eweest. 't Kwam altied uut, want de kérel had het tweede gezicht, zeeje ze.
As t'r 'n uul schreeuwde 's nachts of een hongd lag te janke, dan gebeurde d'r ok wat. Er stierf gauw een mins in de buurt. Zo'n uul zat altied dicht in de buurt waor zo'n mins lag te  starreve en de hongd lag met de kop naor 't huus toe. Iezeluk zo as die beeste te keer gonge. Ik heb ut vaok zat eheurd en in die tied geleufde iedereen er an. 't Waore veurtekes of veurschimsels. Geurt had het veurgezicht. Iedereen op Soest wist dat. Geurt was met de helm op geboren en daorom had hie 't veurgezicht ekrege. 's Nachts kon hie bie tieden 't in bed niet houwe. Hie most er uut. Gin mins, die hum teugehield. Midde in de nacht sprong hie 't bed uut en runde naor 't karkhof. Daor maokte hie 't hek ope, zo maor, en geleuf maor, dat het 's aovends goed wier ofesloten met grendels en een slot. Geurt ging 't karkhof op en dan liep hie tusse de grave. Soms sting hie stil en de minse zeeje, dat, waor Geurt stil had estaon, een nieuw graf kwam. Geurt wist wie er binnekort zou starreve. Maor eerluk waor, hie had 't er nooit mit iemand over. Op Soest kon je in ming tied altied heure, dat Geurt met de helm op ebore was en meer wist dan andere. Zelfs kon hie er niks an  doen. Hie most t'r uut of hie wilde of nie en altied naor 't karkhof toe. Bar, zo aokelug toch.
Hie woonde vroeger op 't Hart, maor hie is al lang dood. Hie woonde an de Veenhuuzerstraat (thans Koninginnelaan) en hie kost zien wie er dood gingen. 's Nachts stong hie van bed op en ging naor 't karkhof om de hekken ope te zette. Hie most er uut of hie wilde of niet. Dan had hie zo'n veurteke ezien en met alle geweld most hie 't bed uut. Gin mins die hem teugehield. As hie terugkwam, dan liep hie mit z'n kop veurover en dan wist 't heule Hart, dat er één dood gong binnekort. Er most er één dood. Peter, zo heette hie, is er al naor toe
eweest, zeien ze, of 't hek kwam er al an, hie zal 't hek al wel ope edaon hebbe vanmarrege. Hie zag dat allemaol veuruut, hie was met de helm op gebore. 

In de provincie Utrecht bevatten de bladen weinig streektaal. Een uitzondering lijkt een huis-aan-huisblad in de stad Utrecht. Onze medewerker E. Heupers gaf sagen in de volkstaal in de Soester Courant, waarvan hierboven een proefje.