Lambermon, David (Daan)

DAVID (DAAN) HENDRIKUS LAMBERMONT (1902-1985)
vlieginstructeur op Soesterberg vóór en na de oorlog

door Dik Top

Moeizaam begin op Soesterberg                                                                                                                                
Daan Lambermont werd geboren in Rotterdam op 20 november 1902. Zijn vader was kleermaker Arnoldus Simon Petrus Lambermont, zijn moeder Catharina Lodiwica Rutges.   Hij was als dienstplichtige bij het 16de Regiment Infanterie en kwam daarna bij de L.V.A. op Soesterberg (foto 1). Zijn vliegersloopbaan ging zeer moeizaam op gang. Bij het begin in oktober 1923 ging het zo slecht met korporaal Lambermont, dat hij van de ene instructeur naar de andere werd gestuurd. Een daarvan was Bakkenes. Meerdere keren was hij van plan de brui aan zijn opleiding te geven. Na 25 lesuren kwam hij eindelijk ‘los’.

Zijn FAI-brevet werd uitgereikt op 9 juni 1924. Het militaire brevet volgde op 11 augustus 1925. In deze tijd was zijn adres Banningstraat 38. In dit royale huis woonde in deze periode vlieginstructeur luitenant Adolf Steup. Lambermont huurde kennelijk een appartement bij zijn leermeester. Hij trad op 16 december 1925 in Rotterdam in het huwelijk met Johanna Wilhelmina Hendrika van Wijk, die aldaar was geboren op 4 augustus 1901.

Toch al spoedig instructeur

Niet lang daarna, als sergeant, werd Lambermont zelf instructeur (foto 2). Tegen deze tijd waren de 58 lesvliegtuigen van het type Spijker V.2 allemaal vervangen en ook de loopbaan van de vervanger Fokker S.2 liep af. Daardoor gaf Lambermont bijna altijd zijn lessen op de opvolger Fokker S.4 die vanaf 1924 in gebruik was genomen.

In 1926 speelde Lambermont in het eerste elftal van de voetbalclub ESVAC in Soest en woonde hij met zijn vrouw op Birkstraat 15. In september kregen ze dochter Catharina Lodiwica Cornelia Petronella.

Een oceaanvlucht

Op 1 september 1927 verscheen in veel kranten een bericht over een handelsvlucht van Nederland naar Amerika over de oceaan. D. Lambermont van Soesterberg was bereid gevonden als piloot te fungeren. Andere kranten, zoals De Avondpost gaven de volgende dag wat meer details onder de kop Lambermont en Roest de piloten met een bevestiging van eerdere geruchten dat Amsterdamse handelskringen voorbereidingen troffen voor een 'handelsvliegtocht' over de Atlantische Oceaan naar Amerika. Deze zou worden gemaakt met Hollandse piloten en een Hollands vliegtuig. De keus was gevallen op L.P. Roest en D.H. Lambermont, beiden opgeleid op Soesterberg - Roest in mei 1923 en Lambermont in augustus 1925. Het te benutten vliegtuig zou waarschijnlijk een Fokker zijn die mogelijk al in oktober zou worden aangekocht. Daar werd over onderhandeld. De vlucht zelf zou het volgende voorjaar plaatsvinden. Verdere berichten hierover bleven uit.
In november 1928 kreeg het echtpaar Lambermont zoon Wilhelmus Johannes. Het gezin verhuisde enige keren binnen Soest en Soesterbeg (zie onder). 

Tijdelijk bij de KLM

Najaar 1928 verscheen het bericht dat van Soesterberg 7 vliegers bij de KLM in dienst werden genomen als 2de bestuurder, voor een periode van 6 maanden. Dit waren luitenant Van Messel en de sergeants Both, Van der Feijst, Lambermont, Van Roon, Parmentier en Warnaar. Warnaar had al enige tijd bij de KLM gevlogen. Hij, Van Roon en Lambermont keerden naar Soesterberg terug. De anderen bleven bij de maatschappij van Plesman en maakten daar naam.

Brokken zonder zijn schuld

Toen hij met passagier op 12 december 1929 op Soesterberg landde in de Fokker C.6 nummer 606, werd het vliegtuig door een hevige rukwind opgetild en tegen de grond geslagen. De machine werd totaal vernield, maar de inzittenden konden ongedeerd worden bevrijd.                                                                     
Op 17 juli 1933 gebeurde iets dergelijks. Een krachtige windhoos bewoog zich precies over het vliegveld. Het duurde maar kort, maar er werden drie vliegtuigen flink beschadigd, waaronder de Fokker D.16 277, de C.1 543 die over de kop ging en de D.7 266. Deze laatste werd tegen hangar 18 gesmakt. Een C.5 waar Lambermont in zat kwam op zijn neus te staan (foto 3).
Inmiddels was het gezin in 1931 in Soesterberg gaan wonen, op Banningstraat 94. Nadat ze het volgende jaar de helft van het nieuwe dubbele pand op Batenburglaan 1 hadden betrokken, werd hun dochter Petronella Anna Maria in juli geboren.                                                                          Lambermont werd op 11 september 1933 bevorderd tot sergeant-majoor instructeur.

Het grote vliegfeest op Soesterberg

Tijdens de grote vliegshow op Soesterberg 14 juli 1934 waren het vooral luitenant Sandberg en de sergeants Van der Griend en Lambermont die de show stalen met hun kunstvliegen. Helaas hingen de wolken tamelijk laag, maar ondanks dit schitterde Lambermont met een Fokker D.16. Hij haalde de ongelooflijkste kunststukken uit. Daarna voerden Sandberg en hij nog een imponerend luchtgevecht uit. Volgens een krant behoorden deze twee tot de beste stuntvliegers ter wereld (foto 4).
Van 1930 tot 1936 verscheen de naam Lambermont regelmatig in kranten i.v.m. schermwedstrijden waaraan hij deelnam. De eerste tijd samen met zijn collega en vriend Willem Warnaar, later samen met zijn collega Hommersom die in Zeist woonde.

Moderne Nederlandse en Duitse vliegtuigen                                                                                                                                                                                                  

Toen het prototype van de Fokker G.1 op 14 tot 16 april 1937 op Soesterberg werd gedemonstreerd, was Lambermont bij de bevoorrechte vliegers die er een vlucht mee mochten  maken. Op de laatste dag voerden hij en Leegstra er stunts mee uit.                                                
Op 1 juli 1938 kreeg Lambermont op Soesterberg samen met enige collega's de ere-medaille in zilver met de zwaarden van de Orde van Oranje-Nassau.

Duitse fabrieken deden in deze tijd veel pogingen hun producten in Nederland te verkopen. De prachtige jager He 112 van Heinkel was vanaf 11 juli 1937 een aantal dagen op Soesterberg. Lambermont en luitenant De Zwaan mochten deze machine aan de knuppel voelen (foto 5). Daarna vertrokken de beide instructeurs naar Texel om daar schietproeven met deze Heinkel uit te voeren. Tot de leerlingen van Lambermont behoorde Gerben Sonderman, de later zo bekende testpiloot van Fokker.

Gedurende de laatste periode voor de oorlog gaf hij veel instructies op de tweemotorige Focke Wulf Weihe, waarvan de eerste drie uit Bremen op Soesterberg waren aangekomen op 31 mei 1939. Daarna werden er nog twee geleverd. De nummer 198 werd onderdeel van de Vliegschool waarop luitenant De Zwaan en Lambermont de instructeurs waren. De vliegschool werd tijdens de mobilisatie overgebracht naar het vliegveld De Vlijt op Texel met een paar van de pas afgeleverde Koolhovens van het type F.K.56 (foto 6).

Ambulancepiloot

Begin maart 1937 vloog hij met het Fokker S.2A ambulancevliegtuig, geassisteerd door dokter Brouwer 's middags van Soesterberg via Eelde naar Schiermonnikoog om twee zieke jongens op te halen. Later die middag kwamen ze op Eelde aan en werden ze per auto naar hun woonplaats Arnhem vervoerd.

Tijdens koude winters met veel ijsvorming, waardoor het scheepverkeer over de Waddenzee niet mogelijk was, fungeerde Lambermont meerdere keren als een reddende engel tussen het vasteland en de Waddeneilanden. Een vrouw met een acute buikvliesontsteking in Nes op Ameland kon wegens ijsmassa's op de Waddenzee niet per boot worden vervoerd om op het vasteland te worden geopereerd. Met dokter H. Stigter als passagier steeg Lambermont op 3 januari 1939 om 11 uur van Soesterberg op. Als gevolg van sneeuwstormen moest hij laag vliegen om zich te kunnen oriënteren. Om 12.30 uur werd op Eelde geland om bij te tanken. Een zandbank op Ameland was gemarkeerd met vier uitgespreide hoekvlaggen en een vuur. Daar werd veilig geland en de patiënte werd er aan boord gebracht (foto 7). Twintig minuten later op het vliegveld van Leeuwarden werd de zieke naar het ziekenhuis vervoerd voor een spoedoperatie. Lambermont en Stigter landden om 2 uur weer op Soesterberg.

Op 12 maart 1940, 's avonds om 22.45 uur vertrokken kapitein Juul Zegers en Lambermont met een Focke Wulf Weihe van de vliegschool op Texel naar het vliegveld De Kooy even ten zuiden van Den Helder om de zieke schooljuffrouw Grolle naar het vasteland te vervoeren. Door de mist verdwaalden ze en bleven daarom vlak in de buurt van het eiland doorvliegen. Toen de benzine bijna op was, moesten ze hun vlucht afbreken. Ongeveer 5 km ten noordoosten van Den Helder slaagden ze erin op een zandplaat te landen die bijna droog stond. Omdat ze niet op de verwachte tijd op De Kooy waren aangekomen, werd later die avond tevergeefs naar hen gezocht. De volgende ochtend ging de zoektocht verder met een watervliegtuig van het marine vliegveld De Mok op Texel. De gestrande vliegmachine werd gevonden. Deze dreef nog gedeeltelijk en er was weinig water in de cabine binnengekomen. De zeer verkleumde passagiers werden aan boord gehesen. Terug op De Mok ging de reis naar het vaste land verder met een motorbarkas. De patiënte die een blindedarmontsteking bleek te hebben, kon op tijd worden geopereerd. De Focke Wulf werd later geborgen.

Terug naar Soesterberg

Na het uitbreken van de oorlog in mei 1940 lukte het Lambermont niet om weg te komen naar Engeland. De bezettingsjaren bracht hij in eigen land door. Kort na de bevrijding werd bekend dat op het vliegveld Fuhlbüttel bij Oldenburg in Duitsland enige ongeschonden Junkers Ju 52’s stonden. Lambermont met nog een paar man togen er heen om deze op te halen. Aan de onderkant waren enorme horizontale dunne ringen gemonteerd voor het opsporen van onderzeeërs. Drie stuks werden als deel van de oorlogsbuit naar Schiphol overgevlogen. Bij Fokker werden ze onder handen genomen. Ze werden successievelijk van juni tot oktober 1946 geregistreerd als PH-UBA, PH-UBB en PH-UBC met als eigenaar de Rijks Luchtvaart Dienst. (R.L.D.) De Ju 52 stond al bekend als 'Opoe'. In ons land kregen deze toestellen de (bij)namen Opa, Oma en Ome Keesje.

Lambermont was enige tijd bij No. 6 Dutch Auster Squadron voor de verbindingsdiensten in Europa. De Rijks Luchtvaart School (R.L.S.) voor de opleiding van verkeersvliegers werd op 1 januari 1946 opgericht met de Soesterbergse veteraan Jan Bach als directeur. Lambermont werd chef-instructeur. Hij werd wel 'Ome Daan' genoemd. Op Ypenburg begonnen de lessen op de Tiger Moth. Daarna werd op Gilze Rijen overgegaan op de North American AT-6A Texan, ofwel Harvard. Voor de lessen op meermotorige vliegtuigen werden Beechcrafts gebruikt en een paar van de Ju 52's. Met een Beechcraft maakte Lambemont in augustus vanaf het vliegveld Beek gedurende een hele dag rondvluchten. Eind 1946 had hij ongeveer 12.000 vlieguren en had hij in totaal 67 verschillende vliegtuigtypes gevlogen.

Toen hij vernam dat Soesterberg nog steeds 'braak' lag, vloog hij daar regelmatig met zijn leerlingen in een Ju 52 naar toe om er ongestoord te kunnen lessen. Deze toestellen bleven tot 1949 in dienst.

Zijn laatste jaren als vlieger                                                                                                        

Bij een vliegshow op Eelde tijdens de Pinksterdagen demonstreerde hij met de Harvard PH-UBP van de R.L.S.
Doordat de 26-jarige instructeur A.H. Bender van het stuntteam van de Rijks Luchtvaart School op 26 april 1949 bij een ongeluk met een Beechcraft was omgekomen, werd Lambermont als invaller in dit stuntteam van ‘Bolle’ Jan Jansen en Gerrit Slag opgenomen. Ze schitterden al op een vliegshow op het vliegveld Hilversum op zaterdag en zondag 13 en 14 juli en vervolgens op 17 juli op het vliegveld Teuge tijdens de 'Dag van de Nederlandse Luchtvaart'. De internationale escadrillewedstrijd om de 'Coupe Ypenburg' begon tijdens de ILSY op 31 juli, maar moest wegens slecht weer worden afgebroken. Deze werd pas voortgezet op 28 augustus. Ondanks dat Lambermont zich niet lang had kunnen voorbereiden, won dit team de prijs voor de derde keer achter elkaar (foto 8). Alle drie deze mannen waren voor de oorlog opgeleid op Soesterberg (foto 9).
Jansen kwam met zijn team op 8 mei 1950 in een Harvard om het leven door een botsing met een vliegtuig van een teamgenoot. Lambermont deed die dag niet mee omdat hij wegens gezondheidsproblemen enige tijd rust moest houden.
Tijdens de ILSY eind juli 1950 demonstreerde hij met een Fokker S.11, omdat de testpiloot Gerben Sonderman van Fokker (zijn vroegere leerling) niet op tijd was teruggekeerd uit Amerika. Dit herhaalde hij op het vliegveld Hilversum in april 1951.

Als instructeur bij de R.L.S. was Lambermont verantwoordelijk voor de opleiding van een groot aantal na-oorlogse vliegers van de KLM. Een van zijn ijverige leerlingen was Sijtze Talsma (foto 10). Het echtpaar Lambermont kon net niet hun gouden huwelijk vieren, want ze scheidden op 5 februari 1975.
In de jaren ’80 woonde hij in de flat Honsbergen op Wiardi Beckmanstraat 47 in Soest, samen met de weduwe van zijn collega en goede overleden vriend Willem Warnaar, Anna van der Eijk.
Hij overleed op 2 september 1985, zij op 2 oktober 1987.

Onder zijn overlijdensadvertentie stond alleen zijn oudste dochter C.L.C.P. Lambermont vermeld.

INCIDENTEN MET VLIEGTUIGEN

Lambermont was zelden bij ongevallen betrokken.
13 augustus 1924 - met militair vliegtuig van Soesterberg motorstoring bij Bergen op Zoom.
11 juni 1925 - Fokker D.7 nummer 251, onderstel defect na landing (Soesterberg?). 
12 december 1929 - Fokker C.6 nummer 606 op Soesterberg door windstoot tijdens start op Soesterberg opgetild en neergesmeten.
22 september 1932 - Fokker C.5 nummer 304, vermoedelijk doorgebrande zuiger. 
17 juli 1933 - met een Fokker C.5 op Soesterberg.
25 juni 1934 - Fokker C.4 577, door motorstoring landing op slecht terrein Soesterberg.                     
9 juni 1936 - Fokker C.1 nummer 543, omgelopen na landing om ander vliegtuig op Soesterberg te ontwijken.
15 november 1937 - Fokker C.6 nummer 626, capotage door storing carburatie in smalle sloot bij Teteringen.
winter 1939/'40 neusstand met de Fokker D.16 nummer 277.

Adressen van Lambermont:

Soesterberg 1925 Banningstraat 38 
Soest, Nieuweweg 15 (1927)
Soest, Birkstraat 15 (1928) met gezin                                                                                                                         
Soest, Soesterbergschestraat 13A (mei 1929)  
Soest, Soesterbergschestraat 41
Soesterberg 1931 Banningstraat 94 (hier had vlieger Dick Asjes op kamers gewoond)                                                                                                  
Soesterberg 1932 Batenburglaan 1 (op steenworp afstand van het vliegterrein)                                                                                                               
Soesterberg Juli 1935 Amersfoortschestraat 70B                                                                                                    
Soesterberg begin 1940 Amersfoortschestraat 72)   
Zeist mei 1940, Slotlaan 29B
Soest Wiardi Beckmanstraat 47 (jaren '80)

Bronnen:
Historische kranten
Persoonlijk gesprek met Lambermont
Genealogische gegevens via Eddy Habben-Jansen

FOTO’S van NIMH tenzij anders vermeld

1 Lambermont als jonge militair.

2 Bij de grote hangar 2 met helemaal links instructeur Lambermont.

3 Met een Fokker C.5D op Soesterberg.

4 Voor een Fokker D.16. Met zo'n jager imponeerde hij duizenden mensen op 14 juli 1934 op het grote vliegfeest op Soesterberg.

5 In een Heinkel He 112 B die op Soesterberg werd gedemonstreerd op 11 juli 1938.

6 Bij een Koolhoven F.K.56 op Texel 1939 (collectie Dik Top)

7 Een patiënt opgehaald op Ameland (Leeuwarder Courant 4 januari 1940)

8 Lambermont links op de schouders na de Coupe Ypenburg (Het Parool 29 augustus 1949).

9 Links op deze foto ‘ome Daan’ Lambermont.

10 In de voorste cockpit van een Tiger Moth met Sijtze Talsma (Het Parool 10 december 1949).